Bijensterfte

Sinds enkele jaren worden we geconfronteerd met bijensterfte, ook wel verdwijnziekte of Colony Collaps Disorder (CCD) genoemd. Deze benamingen geven aan de er regelmatig bijensterfte optreedt zonder een duidelijke oorzaak.

Deze bijensterfte komt overal voor met uitzondering van delen van Zuid-Amerika, Afrika en Australië. Het lijkt erop dat de sterfte elk jaar toeneemt. In de winter van 2009 was de bijensterfte in:

De USA: 30%

Europa: 2-53% (in Nederland gemiddeld 20% maar locaal soms 50%!)

Midden Oosten: 10-85%

Japan: 25%

In Nederland is de normale bijensterfte in de winter ongeveer 7-8%.

Wetenschappers over de hele wereld zijn verontrust over de hoge sterftecijfers en doen onderzoek naar de mogelijke oorzaken.

De meningen hierover waren en zijn nog steeds verdeeld, maar men raakt er steeds meer van overtuigd dat de sterfte wordt veroorzaakt door een COMBINATIE van oorzaken.

Kort gezegd zijn er drie verschillende oorzaken aan te wijzen die bijdragen aan bijensterfte:

1. Pesticiden; groep van bestrijdingsmiddelen die erg giftig is voor bijen, met name een groep genaamd Neonicotinoiden
2. Ziekteverwekkers: de honingbij wordt geparasiteerd door een mijt;de Varroa-mijt  die de bij verzwakt en ook diverse virusziekten overbrengt.       Daarnaast is er ook nog de ziekteverwekker Nosema die in de darmen van de bijen kan voorkomen en de gezondheid aantast
3. Onvoldoende of eenzijdig voedsel. Naast honing als energiebron (suiker) heeft een bij ook stuifmeel nodig. Dit dient als eiwit- en vitaminebron. Een tekort aan stuifmeel of eenzijdig stuifmeel (van slechts een enkele plant) leidt tot verzwakking van de gezondheid.

De combinatie van deze oorzaken; pesticiden en gebrek aan stuifmeel die de bijen verzwakken of vergiftigen, maken de bijen kwetsbaar voor diverse ziekten.

Naast deze hierboven beschreven wetenschappelijk bewezen factoren wordt ook straling van GSM en ander bronnen als oorzaak aangewezen.

Wat is er tegen bijensterfte te doen?

• Een ‘simpele’ oplossing is om het gebruik van pesticiden te verminderen of helemaal te verbieden. Bijen worden daardoor gezonder en vitaler
• Zorgen voor een groter en gevarieerder stuifmeelaanbod. Door het inzaaien van drachtplanten (= groep planten die veel nectar en goed stuifmeel leveren) verbeter je de voedselvoorziening en worden bijen vitaler

• Bestrijden van ziekteverwekkers: Het blijkt lastig om de Varroa mijt te bestrijden. Bovendien zijn de middelen om deze mijt te bestrijden vaak zo agressief dat een verkeerd gebruik tot averechtse gevolgen kan leiden. Andere ziekten als virussen en Nosema kunnen nog niet worden bestreden.

Een andere en indirecte oorzaak die tot verhoogde bijensterfte leidt, is de vergrijzing en afname van het aantal imkers.

De gemiddelde leeftijd van de Nederlandse imker is ±60 jaar. Het is dus belangrijk dat jongeren enthousiast worden gemaakt voor het houden van bijen. Door de complexiteit van de bijensterfte is meer en betere voorlichting en training van de imkers noodzakelijk.

Petitie ‘stop de bijensterfte’

In 2009 was er de actie en gelijknamige petitie ‘Stop de Bijensterfte’. Een groep initiatiefnemers heeft in een half jaar tijd ruim 40.000 handtekeningen verzameld. Het doel van de actie was om de gemiddelde burger zoveel mogelijk op de hoogte te stellen van de bijensterfte. Steeds meer mensen zijn nu bekend met de bijensterfte en de mogelijke gevolgen hiervan (zie bijen en voedsel en bijen en biodiversiteit). Tijdens de actie is er veel steun geweest van diverse organisaties en is er veel aandacht voor de bijensterfte in de media geweest.

Over de bijensterfte is inmiddels veel literatuur beschikbaar op het internet. Op de site www.bijensterfte.nl vindt u het meest complete overzicht van alle internationale artikelen en literatuur over dit onderwerp.